پروجیکت، پروجه، پروژه

احمدجان ماڼو

106

پروجیکت ، پروجه ، پروژه Project , projekt,projah

ایا واژه پروجیک ،پروجیکت ، پروجه ،پروژه
به اصطلاح لاتینی درزبان باستان آریایې اریک/
پشایې / پشه یې امروزین زنده نیست !؟
شنیدن واژه پروجیک ،پروژه ،پروجه ،پوروجه ،پوړوجه درنظر اول برای هر شنونده به خاطراستعمال
بیشتر ان درزندګې روزمره ،عام وشناخته شده بوده وبرای هر شنونده قابل درک است ، واژه فوق الذکر
برای مردمان هرزبان کشورعزیزمان وجهانیان به نسبت استفاده زیاد ازان قابل درک ،لمس وشناسایې است
، واژه پروجیکت درنظر اول یک کلیمه واضح ودانسته شده ومفهوم شده برای اکثریت باشنده ګان جوامع
بشری است ، هدف از واژه پروجکت همانا ساخت وساز مکتب ،سرک ،راه، چاه ،مدرسه وهر کار قبل از
اجرا وعملی شدن را ،که با نقشه یې مورد ضرورت وهمه مصارف ان به روی صفحه یې کاغذ ،جهت
اجرائات کارهای عملی بعدی ان درج میشوند را پروژه ،پروجه ،پروجکت ګویند ،بدون درک اینکه ریشه
یې اصلی واژه و تعریف برایش مفهوم باشد !
ولی هرکلمه علاوه برتعریف عام ،معین وپزیرفته شده ،باید ازریشه شناخته ودانسته شود که ، ریشه درکدام
زبان دارد وکدام معانې ومفهوم اصلی را درخود نهفته دارد وملکیت ادبې کدام زبان معاصروباستان است ،
برای اینکه ارزش تاریخی وادبی واژه واضح شود که، واژه یې مروجه دراصل مربوط ادبیات کدام زبان
باسان وتاریخې است وچګونه درادبیات زبان های ګوناګون جهان نفوذ نموده است ، برای دانستن ریشه
واصل ان اګرتوجه شود بدون فایده نخواهد بود ، جهت به کرسی نشاندن این ادعا باید ازلحاظ زبان باستان
پشایې /پا اچا ایي /پشه یې مروج امروزین درمیهن عزیز مان افغانستان ،تحت غور وبررسی قرارمیګیرد.
دراول باید ګفت که، پروجکت /پروژه / پروجه واژه ترکیبی اصیل زبان اریایې مادر زبانهای هند واروپایې
آریک/ پشایې میباشد ،که به یک سلسله زبانهای ریشه یې آریایې وغیره زنده جهان منحیث یک واژه درد
بخور با ارزش ومهم باستانی نفوذ نموده وبه شهرت رسیده است قابل درک است .
جهت به کرسی نشاندن ادعای خویش میخواهم به ګونه یې مختصر به چګونګی واژه یې ترکیبی پروجکت
که ،مربوط زبان اصیل اریایې اریک /پشایې است میپردازم وبه پیشګاه دانشمندان وپژوهشګران زبان ها
جهت تائید ویا عدم تائید ان که ،ایا واژه یې مورد بحث پروجکت ،پروژه ،پوړوجه واژه یې باستان اریایې
اریک / پشایې است ویاخیر ! تقدیم میدارم . تا درباره نظریات خویش را ارایه نمایند :
ـ درزبان باستان اریایې اریک /پشایې واژه یې پروجیکت ، پروژه ،پروجه ، پوړوجیک یک واژه ترکیبی
بوده ، که از لحاظ بافت ادبې از دوکلیمه جداګانه هریک (پوړو ،پرو= درپیش ) ویک مصدر (جیک =
ګذاشتن ) یعنی به این معنی ومفهوم (درپیشرو خویش ګذاشتن ،تکمیل شدن همه جانبه یک موضوع ویک
شی ،به خاطر عملی شدن کارهای بعدی ان یعنی «پروژه») معنی دارد .
علاوه بران ان واژه (پورو جه ،پروژه ،پورو جیک) ازدو مصدر (پوریک = پورکردن ،پرکردن) و(جیک
=ګذاشتن) که ازدو فعل بدست امده مصادر یادشده یعنی ( پور = پرشده، تکمیل شده ) و(جیک ،جه ،ژه =
بګذار ) یعنی ( پور، پوره + جه ، ژه = پرو جه + پروجه ،پروژه = به ګونه یې مکمل محاسبه شده وبه
اجرای کارهای عملی اماده ګردیده)معنی میدهد !
بربنیاد توضیحات فوق الذکر وبدست امدن واژه ترکیبی (پروژه ،پروجه ، بروجیک ) درزبان پشایې ازافعال
ومصادر جداګانه وشکل مروج امروزین این واژه یې مهم ومشهور درادبیات کنونی زبانهای مروج دانسته
میشود که، واژه (پروجه ،پروجیک، پروجیکت ) به ګونه های ګوناګون ان، از زمان باستان تابه
امروزدرزبانها موجود ومورد استعمال دارد که، ریشه درزبان باستان اریایې اریک وزبان مروج امروزین
پشایې / پشه یې دارد .

خوانندګان ګرامی اعم از پژوهش کنندګان زبانها ،دانشمندان ،نویسندګان وشاعران باید بدانند که موجودیت
واژه های مشهور وشریک درادبیات زبانهای جهان امروزین ریشه در زبان مادری خویش زبان
(اریک/پشایې / پشه یې) مروج امروزین درمیهن عزیز مان افغانستان دارند . وان ادعای ،که من در رابطه
به باستانی بودن ومادر بودن زبان اریک / پشایې ،مادرزبانهای هند و اروپایې دارم دقیق ودرست است !
دانشمندان محترم زبان وادبیات میتوانند نظریات خویش را جهت بحث تاریخی وادبی وچګونګی موجودیت
وزندګی حیات زبان پشایې /اریک مادرزبانهای هند و اروپایی اززبان باستان تا امروز جهت روشن شدن
حقایق تاریخی زبان اصیل اریایې پشایې ،مادرزبانهای هند و اروپایې ارایه فرمایند .
با احترام .

Comments are closed.