پښتانه واکمنان/ ډاکټر لطیف یاد

0 1,192

په دې لنډه ليکنه کې د افغا نستان او هندوستان د هغو پښتنو واکمنا نو مو نه راغلي دي چې زياترو يې په افغا نستان او ځينو يې په هند او ايران با ندې هم واکمني کړې ده ٠

١- غوري واکمنا ن:
د غه واکمنان په خټه پښتانه وو او دافغا نستان دغور اوسيدونکي وو٠ په غوري و اکمنا نو کې دغه لانديني واکمنان ډېر مشهور دي:
*سلطان علا والدين جها نسوز ١١٤٨- ١١٥٧ زيږديز
* سلطان غيا ث الدين غوري ١١٥٧-١٢٠٢ زيږديز
* سلطان شها ب ا لدين غوري ١٢٠٢-١٢٠٦ زيږديز

٢-غلجي ( خلجي) واکمنان:
غلجي واکمنانو پر هند باندې واکمني کړې ده چې نو مو نه يې په لا ندې ډول دي:
* سلطان جلا ل الدين فيروزشاه غلجی ١٢٩٠-١٢٩٦ زيږديز
* سلطان علا والدين غلجی ١٢٩٦-١٣١٦ زيږديز
ستر خو شال بابا په خپلې يوې قصيده کې چې دډهلي دښار په اړوند يې ليکلې دډيلي دواکمنانو د نو مو نو ديادولو په ترڅ کې دسلطان جلا ل ا الدين غلجي په هکله داسې وايي:
( بيا سلطان جلا ل ا الدين پر سرير کښينا ست- چې په اصل کې غلجی دولا يت و)
* سلطان قطب الدين مبار کشاه ١٣١٦- ١٣٢٠ زيږ ديز

٣- لودي واکمنان:
دوی هم پر هند باندې واکمني کړې ده :
* سلطان بهلول لودي ١٤٥١- ١٤٨٩ زيږديز
*سلطان سکندر لودي ١٤٨٩-١٥١٧ زيږ ديز
* سلطان ابر اهيم لودي ١٤۱۷-١٥۲۶٧ زيږ ديز

٤- سوري واکمنا ن:
دوی هم په هند کې پښتانه پا چاهان ول.
*سوري شير شاه ١٥٤٠-١٥٤٥ زيږديز
*اسلام شاه سوري ١٥٤٥-١٥٥٣ زيږ ديز
*عادلشاه سوري ١٥٥٣-١٥٥٥ زيږديز
*ابراهيم شاه سوري١٥٥٥ زيږ ديز
*سکندر شاه سوري ١٥٥٥ زيږديز
*عادلشاه سوري ١٥٥٥- ١٥٥٦ زيږديز

٥- کر لاڼي واکمنان :
دوی دهند په بينګال کې واکمنان ول ٠
*تاج خان کر لاڼی ١٥٦٤ زيږديز
* سليمان کر لاڼی ١٥٦٥- ١٥٧٢ زيږديز
* بايزيد خان کر لاڼی ١٥٧٢ زيږديز
*داودخان کر لاڼی ١٥٧٢- ١٥٧٦ زيږديز

٦- دهو تکيانو واکمني:
*ملي مشر مير ويس خان هو تکي ( مير ويس نيکه) ١٧٠٩- ١٧١٥ زيږديز
* عبدالعزيز خان هو تکي ١٧١٥-١٧١٧ زيږديز
* شاه محمود هوتک١٧١٧-١٧٢٥ زيږديز
د اهغه واکمن و چې دايران صفوي پا چا شاه حسين خپل تاج له خپل سره راښکته کړ او دده پر سر يې کيښود او اصفهان پر تخت کښيناست او دافغا نستان او ايران دواړو واکمن شو٠
* شاه اشر ف هو تکي ١٧٢٥-١٧٢٩ زيږديز
*شاه حسين هو تکي ١٧٢٩-١٧٣٨ زيږ ديز

٧- دراني يا ابدالي واکمنان:

* ستر ټولواک احمدشاه بابا درانی١٧٤٧- ١٧٧٢ زيږديز
* تيمورشاه درانی ١٧٧٢- ١٧٩٣ زيږديز
* زمانشاه درانی ١٧٩٣- ١٨٠١ زيږ ديز
* شاه محمو د درانی لومړی ځل واکمني ١٨٠١- ١٨٠٣ زيږديز
* شاه شجاع درانی ١٨٠٣- ١٨٠٩ زيږديز
*شاه محمود درانی دويم ځل واکمني ١٨١٨- ١٨١٩ زيږديز

٨- محمدزي واکمنان :
* امير دوست محمد خان ١٧٩٣- ١٨٦٣ زيږديز
* امير شير علي خان لو مړی ځل واکمني ١٨٦٣-١٨٦٦ زيږديز
* امير محمدافضل خان ١٨٦٦ زيږديز
*امير محمد اعظم خان ١٨٦٧- ١٨٦٨ زيږديز
* امير شير علي خان دويم ځل واکمني ١٨٦٨- ١٨٧٩ زيږديز
* امير محمد يعقوب خان ١٨٧٩- ١٨٨٠ زيږديز
*امير عبد الر حمن خان ١٨٨٠-١٩٠١ زيږديز
* امير حبيب الله خان ١٩٠١- ١٩١٩ زيږديز
* غازي امير اما ن الله خان ١٩١٩- ١٩٢٩ زيږديز
د غازي اما ن الله خان په وخت کې افغانانو دپير نګيانو نه خپله خپلواکي تر لا سه کړه٠
* محمد نادر شاه ١٩٢٩-١٩٣٣ زيږديز
* محمد ظا هر شاه ١٩٣٣- ١٩٧٣ زيږديز
* سردار محمد داودخان ١٩٧٣- ١٩٧٨ زيږديز( داودخان دافغا نستان پا چا هي نظام په جمهوري نظام باندې بدل کړ)
٩- دافغا نستان د خلک ديمو کراتيک ګوند واکمنان:
* نور محمد تره کي ١٩٧٨- ١٩٧٩ زيږديز
* حفيظ الله امين ١٩٧٩ زيږديز
*ډاکټر نجيب الله ١٩٨٩-١٩٩٢ زيږ ديز

١٠- د طالبانو واکمني:
* ملا محمد عمر ١٩٩٦-٢٠٠١زيږديز

١٠- تر طالبا نو ورو سته :
۱- حامد کرزی ٢٠٠١- تر ٢٠١۴ زيږديز کال دی
۲–ډاکټر محمد اشرف غني احمدزی۲۰۱۴- نه تر ننه پورې

Leave A Reply

Your email address will not be published.