د مني رنګونه، د ونو پاڼې ولې ژېړېږي؟/ عدنان نجیبي

0 1,095

عدنان نجیبي-

ورځې په لنډېدو دي، د اوړي د ګرم موسم اوږده مازیګري لنډېږي. نور به له خیره د شپې کمپلې ته هم اړتیا پېښېږي. هو نور نو منی دی. ونې او بوټي هم دا موسم ډېر ښه پېژني. که څه هم د نړۍ په ځېنو برخو کې بوټي تر ډېره شنه پاتې کېږي خو بیا یو ګڼ شمېر سیمو کې ګڼ بوټې او ونې پاڼې ژېړوي او د لیدلو لپاره خورا ښایسته او په زړه پورې منظرې برابروي.

څومره چې ورځې کوچنۍ کېږي نو ونو او پاڼو ته یې هم په همغه کچه د رڼا او نور د سېګنالونو رسېدل هم کمېږي. دا د ونو او بوټو لپاره هغه موسم دی چې د ژمي د سخت موسم لپاره په کې چمتووالی نیسي. د کوچنیو ورځو مانا د ونو لپاره دا ده چې د لمر رڼا ور ته کمه رسېږي او دوی باید چې د فوتوسنتیز عملیه هم چټکه تر سره کړي. د لمر رڼا هغه څه چې ونې خپله انرژي ور څخه تر لاسه کوي.

ځېنې همېشه‌شنې ونې هم شته لکه د نارنج ونه، دا ونې نو بیا سختې پاڼې لري چې د ژمي د سخت موسم سره مقابله کولی شي. خو د ډېری ونو لپاره دا چاره امکان نه لري او حتی د دې چارې یوه هڅه هم نه کوي. د دې بوټو او ونو چې څورمره وسه کېږي د خپلو پاڼو څخه مغزي مواد لکه فاسفورس او نایتروجن اخلي. دا نایتروجن او فاسفورس بیا په خپلو لرګینو برخو کې ځایوي؛ تر څو د ژمي په موسم کې ګټه ترې واخلي.

په دې حالت کې پاڼې هم په ناڅاپي ډول خپل رنګ ژېړ او یا نصواري ته بدلوي، وچېږي او ایسته رالوېږي. په دې حالتونو کې یو حالت هم دا دی چې پاڼې د ځانګړو حجرو وده کول بندوي. نه یواځې چې ټولې خزان‌کېدونکې ونې خپلې پاڼې له لاسه ور کوي بلکه ځېنې ونې پاڼې نه غورځوي؛ بلکه دا پاڼې یې د بوټي پورې ځوړندې پاتې کېږي. دا رنګینې وچې پاڼې بیا تر هغه په ونې پورې ځانګي چې په پسرلي کې نوې پاڼې شنې شي.

را به شو دې ته چې څه علت دی چې په مني کې وچې پاڼې او بوټي د لیدلو لپاره داسې یو ماحول او رنګونه جوړوي چې ذهن خوند ترې اخلي؟ د اوړي او پسرلي په موسم کې د ونو د شنو پاڼو پایله د کلوروفیل شتون دی. کلورفیل هغه کېمیاوي ماده ده چې شنو پاڼو کې د فوتوسنتېز عملیه روانه ساتي او د دې علمیې په مرسته پاڼې د غټېدلو لپاره د لمر څخه انرژي اخلي. په مني کې دا پروسه بل ډول ده، ونې کلورفیل ماتوي او هغه ګټور مواد چې په پاڼه کې شتون لري د ژمي لپاره ذخیره کوي؛ تر څو د سخت ژمي څخه تر پسرلي پورې ځان پرې وساتي. دوی کلوروفیل هم د ځان سره ساتي چې بیا د پسرلي په موسم کې یې تولید ور ته ستونزمن نه شي.

د دې خبرو مانا دا ده چې هغه شنه ماده چې د کلوروفیل یې پاڼو ته چمتو کوي، نوره په پاڼو کې نشته. او پاڼې په غیر ارادي ډول خپل رنګ ژېړ، سورچکي، نارنجي او نصواري رنګ ته اړوي.

د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه

د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :

Support Dawat Media Center

If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320

Leave A Reply