موسیقي زموږ د ښې روغتیا لپاره څنګه کار کوي؟

609
7 ساعتونه مخکې

په تاسو کي ښايي کوم چا دغه متل اورېدلی وي، چي «موسیقي د روح غذا ده.» زموږ ورځنۍ تجربې دا مني، خو ایا دا د ناروغیو لپاره هم ګټوره ثابتېدلای سي؟

ایا ستاسو د خوښي موسیقي اورېدل ستاسو پر روغتیا او بدني فعالیت ښه اغیز کولای سي؟ په دې اړه سائنس پوهان په دوامداره توګه زموږ پر پوهه زیاتوالی راولي.

د بېلګي په ډول په نیویارک کي مېشت «لیوئیس آرمسټرانګ سینټرفار موزیک اینډ هلیت» په ۲۰۱۳م کال کي تر زېږېدلو ۲۳ اونۍ یعني تر خپل ټاکل سوي وخت ترمخه د ۲۷۲ ماشومانو روغتیا او لومړنۍ کړني څارلي دي.

د بېلا بېلو روغتونو د کوچنیانو په وارډونو کي د ترسره سوي یادي څېړني له مخي، هغو ماشومانو ته، چي موسیقي او د مور په ږغ کي سندري ورږغول سوې، نو نه یوازي دا ماشومان ارام ویده سول، بلکي د هغوی د زړه دربی هم لږ کړ او هغوی د نورو ماشومانو په پرتله له روغتون څخه ژر رخصت سول.

 

د متحده ایالاتو بیونس په برازیل کې په ژوندۍ کنسرټ کې
د متحده ایالاتو بیونس په برازیل کې په ژوندۍ کنسرټ کېانځور: Andre Durão/Pacific Press/picture alliance

څېړونکی او د څېړنیزې مجلې «موزیک او درمل» مسئول مدیر جواین لوويي وايي: «دا خبره په ثبوت رسېدلې ده، چي له عملیات خوني څخه نیولې بیا تر کورنۍ درملني پوري موسیقي د ښې روغتیا په برخه کي لوی لاس لري.«

نوموړی په دې باور دی چي «موسیقۍ د انسانان د ژوند په اوږده لار کي د ژبي په پرتله څو برابره مهم رول ادا کړی دی.«

تر ټولو لومړی، ږغ

د پرمختګ په هنداره کي د ژوند لیدونکی لیکوال ظفر سید له دویچه ویله سره د خبرو پرمهال وویل: «نوي څېړني ښيي، چي له اویا زرو کالو انسانان له خبرو کولو سره بلد دي، خو موسیقي له څو پېړیو راهیسي زموږ په جذباتو ښکاره کولو او د ویني په منظموالي کي بنسټیز رول لري او که چیري داسي نه وای نو نن به زموږ او ستاسو د دماغ ډېره مهمه برخه، چي ریوارډ سیسټم نومیږي له منځه تللې وای.«

هغه زیاتوي «له بله پلوه موږ د مور په نس کي تر ټولو لومړی د هغې د زړه د غورځېدلو ږغ اورېدلی دی، نو ویلای سوو، چي زموږ د اورېدلو حس د تال په اورېدلو سره پياوړی سوی دی.

له دې څخه تاسو قضاوت کولای سی، چي موسیقي زموږ په وجود کي څومره ژوري ريښې لري، له دې سره سره د موسیقۍ دایره دومره پراخه ده، چي په نړۍ کي هیڅ داسي کلتور نه سته، چي هلته دي موسیقي نه وي. همدا سبب دی چي د موزیک روغتیا پالان د بېلا بيلو ناروغیو په درملنه کي له موسیقۍ څخه ګټه اخلي.« اوس دلته دا پوښتنه راولاړیږي، چي موسیقي زموږ پر روغتیا او ذهن څه اغیز لري او موخه يې څه ده؟

 د راونډا رقص
د راونډا رقصانځور: Thomas Imo/photothek/picture alliance

موسیقي زموږ پر دماغ او روغتیا څه اغیز لري؟

د «برټیش ایسوسېشن آف موزیک تهراپیسټ» یو غړي کلیرمیډوک په دې اند دی: «موسیقي د اوریدلو پرمهال د انسان د دماغ ډېرو برخو ته د ځان رسولو وړتیا لري، هغه په لاشعوري ډول بیداروي، موسیقي د انسان په وجود کي هغو لوړو او ژورو ته ځان رسوي، چي عادي خبري هغو برخو ته د رسیدو او پوهیدو وړتیا نه لري یعني دا یوازی زموږ دماغ نه دی، چي د موسیقۍ تر اغېز لاندی راځي، بلکي د زړه پر غورځېدو اود ویني پر فشار هم موسیقي خپله اغېزه ښندي.«

د ۲۰۲۱ م کال د مارچ میاشتي پر ۳۰مه نېټه د هارورډ میډیکل ښوونځي په مجله کي په دې اړه یوه څېړنه خپره سوې ده چي سرلیک يې دی: «موسیقي ستاسو پر زړه څه ډول اغیزه لرلای سي» چي په دې څېړنه کي د یادي څانګي تصدیق سوي نیورو میوزیک ډاکټر براین هاریس داسي وايي: «د مځکي پر مخ بېله موسیقي څخه ماسوا بل داسي شی نه سته، چي ستاسو ذهن پر حرکت راولي.«

نوموړی د یو څو بېلګو تر وړاندي کولو وروسته لیکي: «ښايي د کوم سبب له مخي د دماغ یوه ځانګړې برخه کار پرېږدي، خو د ذهن په پېچلې نړۍ کي ځینې نورې برخې بیا فعالي وي.

د موسیقۍ ډاکټر کولای سي، چي په یوې لږي پاملرني سره د انساني ذهني نړۍ هغي برخي ته ځان ورسولای سي، چي د عادي خبرو او اړیکو له لاري هوري ځان رسول ناشونی کار دی.«

د متحده ایالاتو ټیلر سویفټ ایرس ټور
د متحده ایالاتو ټیلر سویفټ ایرس ټورانځور: SUZANNE CORDEIRO/AFP/Getty Images

د موسیقۍ په واسطه د کومو ناروغیو درملنه کېدای سي؟

جیسیکا ګین د لویدیځ اونټاریو په پوهنتون کې د عصبي ناروغیو ډاکټره ده. هغه د «ایا موسیقي لکه درمل کارکولای سو؟» تر پورته سرلیک خپرولو لاندي د یوشمیر حوالو ورکولو وروسته د پارکینسن یو مثال وړاندې کوي. پارکینسن یوه داسي عصبي ناروغي ده چي ناروغان خپل بدن نه سي کنټرولای.

د هغې په قول: «ان که چیري ناروغان په منظم ډول موسیقي نه اوري، دوی په حیرانتیا سره په خپل بدن باندې قوي کنټرول لري. په دې اړه موږ نورو څېړنو ته هم سترګي په لار یوو.«

دویچه ویله اردو څانګي سره په خبرو کي د لاهور روغتون ډاکټرعثمان علي وايي: «د اروايي ناروغیو درملنه په موسیقۍ یوه عامه خبره ده، د عصبي د بېلا بيلو ناروغیو او دماغي ټکرونو او هیري ناروغیو د روغوالي په خاطر په اکثرو روغتیايي مرکزونو کي ځانګړي د موسیقۍ مرکزونه سته، چي ښايي له ګټي يې هیڅوک انکار ونه کړي.«

په یونیورسټي کالج دانارتهه کي د هنر او روغتیا علومو څیړونکی او پروفیسور ډاکټر ذوالفقار وايي: «ښکلي هنرونه په مایوس حالت کي انسان ته ډاډ ورکوي.«

د دویچه ویله اردو څانګي سره د خبرو پرمهال نوموړي زیاته کړه: «دې موضوع ته له بلې زاویې کتل کېږي. خو موسیقي یا د ښکلو هنرونو هره بڼه د ټولني درملنه ده، نو څومره چي ټولنه خوشحاله وي په همهغه کچه به د انفرادي ژوند امکانات هم چمتو وي.«

د هغه په خبره »دا یوه داسي درملنه ده، چي هیڅ لګښت او هیڅ څنګلوري ستونزي نه لري، دا درملنه له هره پلوه زموږ روغتیا ته ګټه لري بېله دي چي موږ وځوروي.«

دویچه ویله

**************************************

د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه

د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :

Support Dawat Media Center

If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320

Comments are closed.